dexpr/docs/parser.md

Parser Modülü

Konum: src/parser/

Parser, kaynak kodu AST'ye dönüştürür. PEG (Parsing Expression Grammar) tabanlıdır ve peg crate'ini kullanır.

---

Giriş Noktaları

Dosya: src/parser/mod.rs

Fonksiyon	Dönüş	Açıklama
program(source)	Vec<Stmt>	Tam programı parse eder
program_with_spans(source)	Vec<(usize, Stmt)>	Byte offset'leriyle birlikte parse eder

offset_to_span(source, offset) -> Span

Byte offset'ini 1-indexed satır ve sütuna dönüştürür. UTF-8 karakter sınırlarını doğru şekilde hesaplar.

---

Gramer Kuralları

Dosya: src/parser/grammar.rs

Deyim (Statement) Ayrıştırma

Kural	Ürettiği	Sözdizimi
statement()	Stmt	Herhangi bir geçerli deyim
assignment()	Stmt::Assignment	x = expr veya x += expr
property_assignment()	Stmt::PropertyAssignment	a.b.c = expr
expr_stmt()	Stmt::ExprStmt	Bağımsız ifade
if_stmt()	Stmt::If	if cond then ... [else ...] end

Bileşik atamalar: +=, -=, *=, /=, %= operatörleri desugar edilir:

• x += e → x = x + e

Özellik ataması: identifier ("." identifier)+ "=" expression kalıbı ile nesne özelliklerine atama yapılır (örn: a.b.c = 42).

Else zincirleri: else if yapısı desteklenir ve rekürsif olarak parse edilir.

İfade (Expression) Ayrıştırma - Öncelik Sırası

En düşükten en yükseğe:

1. Fonksiyon çağrıları
2. Mantıksal OR (||) — soldan birleşimli
3. Mantıksal AND (&&) — soldan birleşimli (a && b || c = (a && b) || c)
4. Karşılaştırma (==, !=, <, <=, >, >=, in) — soldan birleşimli
5. Toplama/Çıkarma (+, -) — soldan birleşimli (10 - 3 - 2 = 5)
6. Çarpma/Bölme/Mod (*, /, %) — soldan birleşimli
7. Tekli operatörler (-, !) — unary() kuralı; postfix ve **'dan gevşek bağlanır: !o.active = !(o.active), -2 ** 2 = -(2 ** 2), - -1 geçerli
8. Üs alma (**) — sağdan birleşimli, üs kısmı unary() (2 ** -1 geçerli)
9. Postfix (.prop, .method()), atomik ifadeler

&& ve || VM'de kısa devre (short-circuit) çalışır; sağ taraf sadece gerektiğinde değerlendirilir (bkz. compiler.md).

Postfix Kuralı

postfix() kuralı, herhangi bir atom üzerinde .property (özellik erişimi) ve .method(args) (metod çağrısı) zincirlemesini sağlar. Atom parse edildikten sonra ardışık .identifier veya .identifier(args) kalıpları uygulanır:

• obj.field → Expr::PropertyAccess(obj, "field")
• obj.method(args) → Expr::MethodCall(obj, "method", args)
• obj.a.b.method() → zincirleme erişim ve çağrı

Atomik İfadeler

atom() kuralı temel ifade birimlerini parse eder:

Tür	Örnek	Ürettiği
Tanımlayıcı	myVar	Expr::Variable
Sayı	42, 3.14	Expr::Value(Number)
String	"hello", 'world'	Expr::Value(String)
Boolean	true, false	Expr::Value(Boolean)
Null	null	Expr::Value(Null)
Parantezli ifade	(a + b)	İç ifade
Tekli negatif	-x	Expr::UnaryOp(Neg, x)
Tekli NOT	!flag	Expr::UnaryOp(Not, flag)

Literal Ayrıştırma

• Sayılar: Ondalık kısım opsiyonel (42, 3.14)
• Stringler: Çift veya tek tırnak, escape sequence destekli
• Tanımlayıcılar: Ayrılmış kelimelerle çakışmamalı

Ayrılmış Kelimeler

if, then, else, end, true, false, null, in

Boşluk ve Yorumlar

• Boşluklar: space, tab, newline
• Satır yorumu: // ...
• Blok yorumu: /* ... */

---

Hata Yönetimi

Parser hataları peg crate'inden gelir ve beklenen token/kural bilgisi içerir. program_with_spans() kullanıldığında byte offset'leri offset_to_span() ile satır/sütun bilgisine dönüştürülebilir.

---

Kullanım Örneği

use dexpr::parser;

let source = r#"
    result = (3 + 4) * 2
    log(result)
"#;

let ast = parser::program(source).expect("Parse error");
// ast: Vec<Stmt> - Assignment, ExprStmt