dexpr/docs/ast.md

AST (Abstract Syntax Tree) Modülü

Konum: src/ast/

AST modülü, parser tarafından üretilen ve compiler tarafından tüketilen ağaç yapısını tanımlar. Üç alt modülden oluşur: expr.rs, stmt.rs, value.rs.

---

Span & Spanned

Dosya: src/ast/expr.rs

Span, kaynak koddaki bir konumu (satır, sütun) temsil eder. 1-indexed'tir.

struct Span { line: u32, column: u32 }

Spanned<T>, herhangi bir AST node'unu kaynak kod konumuyla eşleştirir:

struct Spanned<T> { node: T, span: Span }

dummy() metodu test ve internal kullanım için varsayılan konum oluşturur.

---

Expr (İfadeler)

Dosya: src/ast/expr.rs
Type alias: SpannedExpr = Spanned<Expr>

Expr enum'u tüm ifade türlerini kapsar:

Variant	Açıklama	Örnek
Value(Value)	Sabit değer (literal)	42, "hello", true
Variable(SmolStr)	Değişken referansı	x, result
BinaryOp(Box<Expr>, Op, Box<Expr>)	İkili operasyon	a + b, x > 5
UnaryOp(Op, Box<Expr>)	Tekli operasyon	-x, !flag
FunctionCall(SmolStr, Vec<Expr>)	Built-in fonksiyon çağrısı	log(x)
MethodCall(Box<Expr>, SmolStr, Vec<Expr>)	Metod çağrısı	name.upper(), text.split(",")
PropertyAccess(Box<Expr>, SmolStr)	Özellik erişimi	obj.field, person.name

Not: FunctionCall hem built-in (log) hem de harici (host) fonksiyonlar için kullanılır. Built-in olmayan fonksiyonlar CallExternal opcode'u ile derlenir ve VM tarafından runtime'da çözümlenir.

---

Op (Operatörler)

Dosya: src/ast/expr.rs

Kategori	Operatörler
Aritmetik	Add, Sub, Mul, Div, Mod, Pow
Karşılaştırma	Lt, Lte, Gt, Gte, Eq, Neq
Boolean	And, Or, Not
Üyelik	In (değer listede/string'de var mı)
Tekli	Neg (negatif)

---

Stmt (İfadeler/Deyimler)

Dosya: src/ast/stmt.rs
Type alias: SpannedStmt = Spanned<Stmt>

Variant	Açıklama	Sözdizimi
Assignment(SmolStr, Box<Expr>)	Değişken ataması	x = 5
ExprStmt(Box<Expr>)	İfade deyimi	log(x)
If(Box<Expr>, Vec<Stmt>, Option<Vec<Stmt>>)	Koşullu deyim	if x > 0 then ... end
PropertyAssignment(SmolStr, Vec<SmolStr>, Box<Expr>)	Özellik ataması	a.b.c = expr

---

Value (Çalışma Zamanı Değerleri)

Dosya: src/ast/value.rs

Variant	Rust Tipi	Açıklama
Null	-	Boş değer
Number(Decimal)	rust_decimal::Decimal	Keyfi hassasiyetli ondalık sayı
String(SmolStr)	smol_str::SmolStr	Optimize edilmiş string
Boolean(bool)	bool	Mantıksal değer
NumberList(Vec<Decimal>)	Vec<Decimal>	Sayı listesi
StringList(Vec<SmolStr>)	Vec<SmolStr>	String listesi
Object(IndexMap<SmolStr, Value>)	IndexMap<SmolStr, Value>	Anahtar-değer nesnesi
List(Vec<Value>)	Vec<Value>	Genel liste (object array dahil)

Serileştirme

Her Value bytecode'a gömülebilir. Serileştirme formatı:

1. Tip etiketi (1 byte): NULL=0x00, NUMBER=0x01, STRING=0x02, BOOLEAN=0x03, NUMBER_LIST=0x04, STRING_LIST=0x05, OBJECT=0x06, LIST=0x07
2. Veri:
   • Number: 16 byte (Decimal serialization)
   • String: 2-byte uzunluk + UTF-8 bytes
   • Boolean: 1 byte (0 veya 1)
   • NumberList: 2-byte count + her sayı için 16 byte
   • StringList: 2-byte count + her string için (2-byte uzunluk + bytes)
   • Object: 2-byte entry count + her girdi için (anahtar: 2-byte uzunluk + bytes, değer: rekürsif serialize)
   • List: 2-byte count + her eleman için rekürsif serialize

serialize() ve deserialize() metodları bu dönüşümü gerçekleştirir.

---

Modüller Arası İlişki

Parser --> Expr, Stmt, Value (AST üretir)
Compiler <-- Expr, Stmt, Value (AST tüketir, bytecode üretir)
VM <-- Value (çalışma zamanında değer olarak kullanılır)